دانش آموخته دکترای فقه سیاسی جامعة المصطفی العالمیة
چکیده
یکی از اندیشمندان و متفکران بزرگ اسلامی سید جمال الدین افغانی در دوسده اخیر است؛ مسافرت او به کشورهای مختلف و محاضرات و مناظرات وی با اندیشمندان معاصرش، از یکسوی زمینههای ظهور جامعیت و شعور نهفته در اندیشههای سیاسی و اجتماعی او را فراهم ساخت و از سویدیگر، موجبات شکوفایی و پختگی هرچه بیشتر او را مهیا ساخت. به همین خاطر، از همان روزگار تا کنون، آراء و اندیشههای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی او مورد توجه صاحبنظران و سیاستمداران کشورهای اسلامی و غیر اسلامی قرار گرفته است؛ تا آنجا که از او به عنوان «آغازگر جنبش بیداری اسلامی» یاد شده است. در این نگارش، نگارنده تلاش نموده است به پارهای از مفاهیم کلیدی و مهمترین سر فصلهای اندیشهی سیاسی-اجتماعی سید جمال «با تأکید بر راهکارها و چالشهای وحدت و عزت جوامع اسلامی» اشاره نماید. در اندیشهی سیاسی- اجتماعی سید جمالالدین، توجه به انسان، مهمترین عنصر است که مباحث چون دین، فرهنگ و سیاست بر محور آن میچرخد؛ او اقتدار و عزت جوامع اسلامی را در سایهسار وحدت مذاهب اسلامی، تلاش در جهت تعمیم معارف، فراگیری علوم جدید، حضور پررنگ رسانههای جمعی، و مشارکت نخبگان و خبرگان ملت، مسیر میداند؛ چنانکه: غربزدگی، استعمارزدگی و خودکامگی حاکمان مسلمان را از مهمترین موانع و چالشهای توسعه نیافتگی و عقب ماندگی این جوامع میداند.