در حکومت اسلامی، میان مردم و حاکم، حقوق متقابلی وجود دارد. حاکم اسلامی باید از عدالت و آگاهی نسبت به قانون برخوردار باشد و به وظایف فردی و اجتماعی خود جامه عمل بپوشاند. وظایف حکومت اسلامی در بعد سیاسی عبارت است از: ایجاد وحدت در جامعه، فراهم نمودن امنیت، فراهم نمودن آزادی سیاسی و اجتماعی، و حفظ استقلال کشور و وابسته نبودن به بیگانگان. وظایف فرهنگی و مذهبی حکومت اسلامی عبارت است از: اجرای احکام الهی در جامعه که برپاداشتن نماز، به ویژه نماز جمعه و جماعات، از مصادیق آن است. جهاد، جمعآوری زکات، حج، و امر به معروف و نهی از منکر، از دیگر احکام اسلامی هستند که حکومت اسلامی باید برای احیای آنها اقدام کند. بارزترین و مهمترین نهاد در دولت اسلامی، بعد از ریاست دولت، نهاد قضایی است. حکومت اسلامی باید در ایجاد و احیای این نهاد و عمل آن براساس کتاب و سنت، به وظیفه خود عمل کند. تعلیم و تربیت انسانها، از دیگر وظایف فرهنگی حکومت اسلامی است؛ زیرا هدف اصلی اسلام، تعلیم و تربیت انسانهاست و حکومت اسلامی باید در همین مسیر گام بردارد. از روش تحلیلی و توصیفی به حکم فقهی وظایف حکومت در تربیت سیاسی جامعه پرداخته میشود.