نقد و بررسی ماده پنجم اعلامیه جهانی حقوق بشر در خصوص کرامت انسانی
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فقه سیاسی، جامعة المصطفی العالمیه
2 فارغ التحصیل جامعة المصطفی العالمیة
چکیده
کرامت انسان به عنوان اصلیترین معیار حفظ حقوق بشر در اعلامیه جهانی حقوق بشر بینالمللی مورد توجه قرار گرفته است، شناخت عمیق مفهوم ان میتواند در اجرا و پایبندی به حقوق بشر غربی نیز کمک مواثری بنماید، برای نیل به این هدف نشان دادن عوارض آن وره آورد حقوق بشر از نگاهی دین که جامع و عاری از عیوب میباشد، اهمیت مهم دارد. سوال اصلی این است که از ماده پنجم اعلامیه جهانی حقوق بشر در خصوص کرامت انسان چه ارزیابی میتوان ارائه داد؟ در کلام وحی کرامت انسان، وحفظ حقوق بشر از بدوی خلقت مورد توجه بوده و از انسان به عنوان اشرف مخلوقات یاده شده است، کرامت ذاتی بران آن نشانه از برخورداری از حقوق تساوی است، اما کرامت اکتسابی انسان مبتنی بر تکامل استعدادهای درونی از قوه به فعل است، که نتیجه آن یا نیل به کمال مطلوب وقرب الهی، ویا تنزل به پایین ترین سطح موجودات است، یافته های تحقیق نشان میدهد که حقوق اسلامی برای صیانت از کرامت انسانی میباشد، اما حقوق بشر بین المللی مبتنی بر کرامت انسان مادی وطبیعی است، نه انسان الهی. خدا محوری در آن جای ندارد، رفتار ظالمانه و عادلانه بر منافع قانون گذاران تعریف شده است، که به لحاظ عدم درک آنان از نیازهای اصلی انسان بستر ابهامات، تناقضات، وعدم انسجام وتعادل مهیا گردیده است؛ به گونه ای که عمل طبق ماده پنجم آن موجب نقض سایر بندها ومواد آن میگردد. اما کرامت از نگاهی اسلام عجین شده، با واقعیت ونیاز انسان وصیانت از شئون بشر، ونیل آن به اهداف متعالی میباشد.این پژوهش کوشیده با تکیه بر استدلال قرآنی، وعقلانی، کرامت ذاتی را لطف الهی، وکرامت اکتسابی را میدان تلاش برای رسیدن به فضایل معرفی نماید، صرف ذاتی دانستن کرامت برای انسان سبب نمی شود که کرامت ثابت باشد و مجرم با ارتکاب جرم از مجازات تبرئه شود، بلکه بر اساس اصل کرامت انسان چه ذاتی و چه اکتسابی باشد، بانقض حقوق غیر برخورد متقابل عادلانه، و امر معقول به حساب میآید. روش انجام پژوهش توصفی تحلیلی، بارویکرد مقایسه ای است. جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای میباشد.
کلیدواژه‌ها
)